Manastir Rača

Manastir Rača leži u dolini istoimene reke, šest kilometara od Bajine Bašte, na mestu gde kanjon Rače izlazi iz planine. Podigao ga je kralj Stefan Dragutin u drugoj polovini 13. veka.

Račanska škola

U 16. i 17. veku Rača je bila jedan od najvažnijih prepisivačkih centara u srpskim zemljama. Turski putopisac Evlija Čelebija zabeležio je 1630. da u manastiru radi trista kaluđera-prepisivača. Manastir je više puta paljen i rušen; današnja crkva obnovljena je 1826. godine.

Za vreme Drugog svetskog rata ovde je čuvano Miroslavljevo jevanđelje, najstarija sačuvana srpska ćirilička knjiga — monasi su ga sakrili pod oltarski kamen. U porti je grob Hadži-Melentija Stevanovića, vojvode iz Prvog srpskog ustanka, a u manastiru je kao monah neko vreme živeo i patrijarh Pavle.

Poseta

Manastir je otvoren za posetioce svakog dana. Pristojna odeća je obavezna. Do Rače se stiže asfaltom iz Bajine Bašte, ili pešice niz kanjon sa Kaluđerskih bara (oko 2 sata).

Šta videti

Pored crkve, u manastirskom kompleksu su konaci, riznica i porta sa starim grobovima. U manastiru se čuvaju knjige, ikone i predmeti koji svedoče o dugoj istoriji ovog mesta. U blizini, uz reku Raču, nalaze se i manje isposnice u stenama, gde su se monasi povlačili u molitvu.

Prepisivači

Rački monasi su prepisivali i ukrašavali bogoslužbene knjige, a njihovi rukopisi stigli su do mnogih manastira u srpskim zemljama i šire. Najpoznatiji među njima, poput Gavrila Stefanovića Venclovića, ostavili su trag u srpskoj književnosti. Rača je zbog toga jedno od najvažnijih mesta srpske pisane kulture.

Saveti za posetu

Muškarci u dugim pantalonama, žene u suknji ili haljini ispod kolena i sa pokrivenim ramenima; marame se ponekad mogu pozajmiti na ulazu. Za vreme bogosluženja budite tihi. Fotografisanje u crkvi je moguće samo uz dozvolu.